Savannah Ruby Grass (Melinis nerviglumis ‘Savannah’) là một loại cỏ cảnh thuộc họ Hòa thảo (Poaceae), được yêu thích nhờ vẻ đẹp mộc mạc, hoa màu hồng tím độc đáo và khả năng thích nghi tốt. 

1. Đặc điểm của Savannah Ruby Grass

• Tên khoa học: Melinis nerviglumis ‘Savannah’
• Tên gọi khác: Ruby Grass, Blue Ruby Grass, hoặc Cỏ hồng ngọc (ở Việt Nam).
• Hình dáng:
  • Mọc thành bụi nhỏ, gọn gàng, cao khoảng 15-60 cm (1-2 feet), phù hợp cho không gian hạn chế.
  • Lá mảnh, màu xanh lam (blue-green), dài và hẹp, chuyển sang đỏ tím hoặc hồng nhạt vào mùa thu, tạo hiệu ứng màu sắc đẹp mắt.
  • Hoa dạng chùm lông tơ, dài 7-15 cm (3-6 inch), màu hồng đậm đến tím (mauve) khi mới nở, nhạt dần thành hồng nhạt rồi trắng kem khi già.
• Rễ: Hệ rễ chùm, bám chắc, giúp cây chịu hạn tốt và thích nghi với đất nghèo dinh dưỡng.

2. Nguồn gốc và phân bố

• Nguồn gốc: Có nguồn gốc từ châu Phi, đặc biệt phổ biến ở Nam Phi, Madagascar và các khu vực nhiệt đới/cận nhiệt đới.
• Phân bố: Được trồng rộng rãi làm cây cảnh ở Mỹ, Úc, châu Âu và một số nước châu Á, bao gồm Việt Nam. Ở Việt Nam, Savannah Ruby Grass xuất hiện ở các khu vực như Đà Lạt, Mũi Né, TP.HCM, hoặc các vườn ươm ở miền Bắc (như Hưng Yên).
• Môi trường sống: Thích hợp với khí hậu ấm, đất khô, nghèo dinh dưỡng, và ánh nắng đầy đủ. Cây chịu được đất cát, đất mặn nhẹ, và các khu vực đồng cỏ hoặc đồi cát.

3. Ứng dụng của Savannah Ruby Grass

• Cảnh quan:
  • Được trồng làm viền hoa, luống hoa, hoặc khối màu trong các khu vườn, công viên, hoặc khu du lịch nhờ hoa hồng tím mềm mại và lá xanh lam.
  • Phù hợp với phong cách vườn đồng cỏ, vườn đá, hoặc vườn hiện đại, tạo cảm giác tự nhiên, mộc mạc.
  • Thường kết hợp với các cây cảnh khác như cỏ pampas, cỏ muhly hồng, hoặc cây lá đỏ (như coleus) để tăng hiệu ứng màu sắc.
• Trang trí:
  • Dùng trong chậu trang trí hoặc bồn hoa ở sân vườn, ban công, hoặc khu vực ngoài trời.
  • Hoa khô có thể được sử dụng trong bó hoa khô hoặc trang trí nội thất, dù không phổ biến bằng biến thể Pink Crystals.
• Sinh thái:
  • Dùng để che phủ đất, chống xói mòn ở các khu vực đất khô hoặc dốc nhẹ.
  • Hỗ trợ phục hồi đồng cỏ hoặc tạo cảnh quan tự nhiên ở các khu vực nghèo dinh dưỡng.
• Phong thủy (ở Việt Nam): Màu hồng tím của hoa được xem là mang lại năng lượng tích cực và may mắn, phù hợp trồng ở sân vườn hoặc khu vực đón khách.

4. Cách trồng và chăm sóc

• Thời điểm trồng:
  • Tháng 3 (đầu mùa xuân) là lý tưởng để gieo hạt hoặc trồng cây giống, giúp cây phát triển trước mùa mưa.
  • Ở Hưng Yên, có thể gieo hạt trong nhà từ tháng 2 (6-8 tuần trước sương giá cuối) và chuyển ra ngoài vào tháng 3.
• Nhân giống:
  • Gieo hạt: Gieo trong khay ươm, giữ nhiệt độ 20-25°C, tưới nhẹ. Cây mọc sau 7-14 ngày. Chuyển ra đất khi cao 5-7 cm.
  • Chia bụi: Nếu có cây mẹ, chia bụi vào tháng 3, trồng cách nhau 20-30 cm để cây phát triển đều.
• Đất:
  • Thích đất tơi xốp, thoát nước tốt. Đất phù sa ở Văn Giang cần trộn cát (30%) hoặc mun xơ dừa để tránh giữ nước.
  • Độ pH: Trung tính hoặc hơi chua (6.0-7.0).
  • Làm luống cao 15-20 cm nếu trồng ngoài đất để tránh úng vào mùa mưa.

• Ánh sáng:
  • Cần 6-8 giờ nắng trực tiếp/ngày. Đặt cây ở nơi thoáng, không bị che khuất. Nếu trồng chậu, đặt ở hướng Đông hoặc Nam.
  • Thiếu nắng có thể khiến lá nhạt màu và hoa ít.
• Tưới nước:
  • Giai đoạn mới trồng: Tưới 2-3 lần/tuần, giữ đất ẩm nhưng không sũng nước. Tưới vào sáng sớm, tránh ướt lá.
  • Giai đoạn phát triển: Giảm tưới (1-2 lần/tuần) khi cây bén rễ. Trong mùa mưa (tháng 6-9), chỉ tưới nếu đất khô.
• Bón phân:
  • Tháng 3-5: Bón NPK 10-10-10 hoặc phân hữu cơ hoai mục (phân bò, trùn quế) mỗi 2 tuần để cây phát triển thân lá.
  • Tháng 6-9: Bón NPK 5-10-10 hoặc phân kali (5g/m2) mỗi tháng để kích thích ra hoa và giữ lá xanh.
  • Phun phân lá: Dùng phân bón lá chứa vi lượng (như Combi-M) mỗi 2 tuần để lá xanh lâu.
  • Ngừng bón phân từ tháng 10 để cây nghỉ đông.
• Cắt tỉa:
  • Cắt bỏ lá héo, vàng hoặc hoa khô mỗi 2-3 tuần để cây tập trung dinh dưỡng và ra hoa mới.
  • Cuối mùa đông (tháng 2), cắt gọn bụi (còn 5-10 cm) để kích thích mọc mới vào mùa xuân.
• Sâu bệnh:
  • Nấm mốc: Phổ biến trong mùa mưa ở Hưng Yên. Phun Ridomil Gold (1g/lít nước) hoặc dung dịch baking soda (1 thìa/lít nước) nếu thấy đốm trắng trên lá.
  • Rệp/nhện đỏ: Phun xà phòng loãng (5ml/lít nước) hoặc dầu neem (10ml/lít nước) vào chiều mát.
  • Trồng thưa, cách nhau 20-30 cm để giảm nguy cơ sâu bệnh.

5. Thời gian ra hoa và cách kéo dài

• Thời gian ra hoa tự nhiên: Ở Việt Nam, Savannah Ruby Grass ra hoa từ tháng 7 đến tháng 10 (giữa mùa hè đến đầu mùa thu). Ở Văn Giang, hoa có thể nở sớm hơn (tháng 6) nếu trồng sớm và chăm sóc tốt.
• Cách ra hoa sớm (tháng 5-6):
  • Trồng từ tháng 3, bón NPK 5-10-10 vào tháng 5 để kích thích nụ hoa.
  • Đảm bảo ánh nắng đầy đủ và đất thoát nước tốt.
• Cách kéo dài thời gian ra hoa (đến tháng 10-11):
  • Cắt bỏ hoa khô thường xuyên để kích thích ra hoa mới.
  • Bón phân kali hoặc phân bón lá mỗi 3-4 tuần trong mùa hoa.

6. Ứng dụng ở Việt Nam

• Ở Việt Nam, Savannah Ruby Grass thường được trồng ở:
  • Đà Lạt, Mũi Né: Làm thảm cỏ cảnh ở khu du lịch, resort.
  • TP.HCM, Đồng Nai: Trang trí công viên, sân vườn.
  • Hưng Yên, Hà Nội: Phù hợp cho vườn nhà, viền hoa, hoặc chậu trang trí, đặc biệt ở các khu vực nổi tiếng về cây cảnh như Văn Giang.

7. Nguồn giống và vật tư ở Việt Nam

• Mua giống:

  • Vườn ươm địa phương: Hãy gọi ngay cho tôi

• Vật tư:
  • Phân bón (NPK, kali, phân hữu cơ) và thuốc trừ nấm (Ridomil Gold, dầu neem) 
  •  mun xơ dừa có thể tìm ở các cửa hàng vật liệu vườn ở Hưng Yên.

8. Kết luận

• Savannah Ruby Grass là loại cỏ cảnh đẹp, dễ trồng, phù hợp với khí hậu Việt Nam. Hoa hồng tím và lá xanh lam chuyển đỏ vào mùa thu tạo điểm nhấn độc đáo cho sân vườn.
• Để thành công:
  • Trồng vào tháng 3, đảm bảo đất thoát nước tốt, ánh nắng đầy đủ.
  • Tưới ít, bón phân kali/vi lượng, cắt tỉa thường xuyên để giữ cây khỏe và ra hoa lâu.
• Với điều kiện ở Văn Giang, cây có thể ra hoa từ tháng 6-10, giữ lá xanh đến tháng 9-10 nếu tránh được úng nước và sâu bệnh.

Nhờ đặc tính phát triển bộ lá tốt và có thể cắt tỉa, khống chế chiều cao, tạo hình nên cây chuỗi ngọc thường được dùng là cây trồng viền tạo hàng rào hoặc đường viền lối đi.

Cây chuỗi ngọc vàng được sử dụng rộng rãi nhất trong tạo viền, tạo thảm trong cảnh quan cây xanh đô thị hoặc trồng trong công viên.

Ngoài việc sử dụng cây chuỗi ngọc trồng viền, trồng nền, chuỗi ngọc còn được trồng dạng viền để cắt tỉa thành tên chữ, bảng hiệu,… cho các công ty, tòa nhà,…

Cây chuỗi ngọc trồng phối kép với các loại cây lá màu khác hoặc trồng tạo viền song song với những cây trồng viền- trồng nền khác như cây ắc ó, cây mắt nai,…

Ngoài ra, cây chuỗi ngọc cũng là một trong những lựa chọn hàng đầu khi sử dụng trồng tạo tường cây ngoại thất – ngoài trời. Cây chuỗi ngọc phối hợp với cây dền đỏ có thể tạo nên những đường nét, hình ảnh theo ý muốn.

Hình: cây cỏ chuỗi ngọc

Cách trồng cây chuỗi ngọc:

– Cây chuỗi ngọc được nhân giống bằng phương pháp giâm cành là chủ yếu.

– Thông thường, cây chuỗi ngọc trồng trong bịch hoặc giỏ tre với kích thước là 20 -30 cm là cây công trình chuyên phục vụ trồng nền- trồng viền tạo thảm,…

Ngoài ra chúng tôi còn trồng và nuôi dưỡng cây lớn hơn với kích thước cao từ 60- 70 cm với hoa có sẵn.

Cách chăm sóc:

– Cây sống khỏe, không sâu bệnh, không đòi hỏi chăm sóc nhiều.

– Cây có khả năng sống trên đất cằn cỗi.

– Chịu hạn tốt.

– Ưa sáng, ưa nắng.

– Cần cắt tỉa thường xuyên để tạo viền và lá xanh non.